Bya Samuel Ssebuliba.
Obwakabaka bwa Buganda butendereza kooti ejulirirwamu olw’ okusala amazima mu musango omusajja Male Mabirizi mweyali yatwalira kabaka mu kooti nsonga z’etaka.
Amakya ga leero Buganda ekedde kuwangula musango , ssabasajja mwabadde awakanyiriza eky’omulamuzi wa kooti enkulu Patricia Basaza okusala omusango nga awaliriziba Buganda okuwa Mabirizi ebyama ebikwata ku basenze ba Buganda, nga agamba nti ayagala abikozesa mu musango mwawakanyiriza eky’okuwandiisa abasenze ku taka lya Buganda
Mumusango guno, abalamuzi basatu okuli Hellen Obura, Egonda Ntende ne Ezikiel Muhanguzi bakirizza okusaba banamateeka ba kabaka kwebaakola nga bagamba nti nga omusango guno tegunatandika Mabirizi asooke aweeyo obukadde 500, nga omusingo singa gumusinga Buganda ezitwale.
Mu nsala eno esomeddwa amyuka omuwandiisi wa kooti Agnes Nkonge, balamuzi bakaanyize ne Buganda Land Board nti Male amabirizi talina buyinza kwefuula akiikiridde abantu bonna aba Buganda, nga awawaabira Kabaka kyoka nga talina lukala lukakasa kino.
Bano bagambye nti situgaanye akawayiro number 50 kakiriza omuntu anyigirizibwa okwekubira enduulu naye Mabirizi talina lukalala lwabo abanyigirizibwa
Kati twogedeko ne ssabawolerereza wa Buganda owek Daudi Mpanga naagamba nti mumusango guno Male agwana akakane kubanga talina bujulizi bwonna, era tagwana kujulira.
Wabula amangu dala omusango guno nga gusaliddwa, ye Mabirizi agambye tamatidde era wakudda mu kooti ensukulumu ajulire.